1. Gadżety do e-booków

E-booki w niektórych krajach swoją popularnością jeśli nie dogoniły książek papierowych, to są bardzo blisko. Powód jest prosty — ten format ma wiele zalet i minimalne wady. Na początek krótko przeanalizujemy mocne i słabe strony książek w formacie cyfrowym:

Zalety: Wady:
  • Kompaktowość — setki książek mieszczą się w jednym urządzeniu.
  • Natychmiastowy dostęp — można pobierać i czytać zaraz po zakupie.
  • Tańsze niż papierowe — niższy koszt wydania.
  • Wygodna nawigacja — wyszukiwanie w tekście, zakładki, notki.
  • Ekologiczne w produkcji — nie wymaga papieru i druku.
  • Mniejszy asortyment niż książek papierowych.
  • Zależność od formatów i platform — nie wszystkie pliki otwierają się w różnych aplikacjach.
  • Mniejsze „zanurzenie” — cyfrowa wersja nie tworzy wrażenia prawdziwej książki.
  • Ryzyko utraty dostępu przy zmianie serwisu lub usunięciu konta.
  • Mogą wystąpić ograniczenia w wymianie (dystrybucji) cyfrowych wersji.
  • Skład złożony, w tym tabele, może być niepoprawnie wyświetlany na niektórych urządzeniach.

Format elektroniczny książek daje mobilność i szybki dostęp do literatury.

Najlepszy gadżet do e-booków — czytnik

Warto go nabyć dla miłośników czytania, jeśli nie rozstajesz się z czytaniem i nie jesteś gotowy nosić ze sobą sterty książek. Na korzyść czytników przemawiają:

  • bezpieczny dla wzroku, papieropodobny ekran z podświetleniem, ale bez migotania i odblasków;
  • duża autonomia;
  • skoncentrowanie się tylko na czytaniu — bez mediów społecznościowych, gier i innych rozpraszających czynników.

Asortyment czytników jest dość szeroki, co pozwala dobrać model z odpowiednią przekątną wyświetlacza, sposobem sterowania, pojemnością pamięci, wagą i różnymi cechami ergonomicznymi. O szczegółach wyboru możesz dowiedzieć się z materiału „Czytamy na nowoczesny sposób: jak wybrać e-booka?”.

Czytnik z podświetleniem zapewni komfort dla oczu w każdym oświetleniu.

Niezwykle ważne jest, aby jeszcze przed zakupem upewnić się w wszechstronności urządzenia lub przynajmniej wsparciu tych formatów cyfrowych książek, które planujesz używać. Przy kartach pamięci nie musisz szukać modelu z dużą pamięcią wewnętrzną — przy napełnianiu biblioteki możesz dokupić kartę pamięci. A jeśli obawiasz się o wytrzymałość i ochronę urządzenia przed uszkodzeniami, to razem z czytnikiem rozsądnie jest nabyć etui.

Alternatywa dla czytnika — smartfon lub tablet.

Jeśli chcesz czytać więcej i częściej, ale jeszcze nie jesteś pewien, czy format elektronicznych książek jest dla ciebie, możesz zamiast czytnika przeprowadzić okres testowy z smartfonem lub tabletem w rolach „czytnika”. Na korzyść tych gadżetów przemawiają:

Zalety: Wady:
  • Uniwersalność, która nie ogranicza się do czytania książek.
  • Wsparcie audiobooków — asortyment czytników z tą funkcją nie jest zbyt duży.
  • Oszczędność środków na gadżety — smartfona ma dziś niemal każdy, a tablety są często bardziej rozpowszechnione niż e-booki.
  • Zmęczenie oczu — ekrany emitują światło, co powoduje napięcie przy długim czytaniu.
  • Znacznie mniejsza autonomia niż w przypadku czytników.
  • Wiele czynników rozpraszających — różne powiadomienia z komunikatorów, mediów społecznościowych, itp.
  • Trudniejsze czytanie w słońcu.

Nasza rekomendacja: jeśli format cyfrowy literatury Ci się podoba (a przekonać się o tym możesz, czytając przez kilka tygodni coś na smartfonie lub tablecie), to do regularnego czytania warto nabyć specjalistyczne urządzenie — czytnik.
Popularne e-booki

2. Serwisy i aplikacje dla e-booków

Amazon Kindle — jedna z największych cyfrowych bibliotek online na świecie.

Do uniwersalnych aplikacji do kupowania i czytania e-booków należą takie znane na całym świecie serwisy, jak Google Play Books, Amazon Kindle, Apple Books. Mają one bardzo szeroki asortyment (choć przede wszystkim literatury anglojęzycznej), oferują darmowe książki, mają wygodną integrację w ramach swoich ekosystemów itp. Z innych globalnych serwisów warto wyróżnić eBooks, Vital Source, Free-Ebooks (darmowe książki od mniej znanych autorów i nie tylko), PocketBook Reader i Kobo. Dwa ostatnie serwisy wyrosły na dużych internetowych sklepach z bibliotek dla czytników własnej produkcji.

Również do kupowania i korzystania z cyfrowej literatury nadają się aplikacje popularnych księgarni internetowych i wydawnictw. Przykładowo, na Ukrainie to Yakaboo i KSD, a w Polsce — Empik Go. Jednakże w przypadku lokalnych i mniej popularnych serwisów dostęp do zakupionych książek może być ograniczony tylko do konkretnej aplikacji z powodu różnic prawnych.

3. Gadżety do audiobooków

Audiobooki nie są już nowością na rynku książek, ale dla wielu miłośników książek wciąż są czymś niecodziennym. Po prostu, gdy papierowa i elektroniczna wersja to coś, co trzeba czytać, tutaj — należy słuchać, a to zupełnie inny sposób przyswajania informacji. I ma on swoje zalety i wady.

Słuchanie to kolejna forma konsumpcji literatury.
Zalety: Wady:
  • Zapewniają wielozadaniowość — można słuchać podczas uprawiania sportu, sprzątania, gotowania itp.
  • Przyspieszone przyswajanie — słuchanie okazało się szybsze niż czytanie.
  • Dobra narracja poprawia percepcję, pomaga w nauce języków itp.
  • Odpowiednie dla tych, którzy szybko męczą się tekstem lub mają słabszy wzrok.
  • Brak bezpośredniej interakcji z tekstem — trudniej wrócić do pożądanego fragmentu, zacytować, zostawić notatkę.
  • Trudniejsze utrzymanie uwagi i zapamiętywanie szczegółów.
  • Głos lektora może nie przypaść do gustu.
  • Mniejszy asortyment książek niż papierowych i elektronicznych.

Również warto zauważyć, że tworzenie audiobooka to dość kosztowny proces. To wymaga studia nagrań, pracy lektorów, a czasem i aktorów (to jeszcze droższe) itp. W ramach popularyzacji audiobooków ich cena zazwyczaj jest niższa niż wydania papierowego i porównywalna z ceną książek elektronicznych. Ale sytuacja może się zmienić. Fakt, że konsumpcja literatury odbywa się przez słuchanie, a nie czytanie, to cecha, a nie wada czy zaleta. Taki format jest ogólnie dobry, przecież nie bez powodu dzieciom czytają dorośli przed snem (i nie tylko). Prawdą jest jednak, że podczas słuchania łatwo się rozproszyć i stracić wątek książki.

Najlepsze gadżety do audiobooków — smartfon + słuchawki.

Większość z nas posiada już taki zestaw, więc dodatkowe nakłady finansowe mogą nie być konieczne. Jeśli potrzebujesz słuchawek, warto polecić model TWS, bowiem nawet budżetowe rozwiązania zapewnią mobilność i wygodną wielozadaniowość — słuchanie wraz z innymi czynnościami. Zaawansowane parametry dźwięku nie są konieczne, choć do użytkowania na zewnątrz lub w transporcie mile widziane jest aktywne tłumienie hałasu. Ważne jest także dobre dopasowanie, aby zminimalizować ryzyko wypadania podczas nagłych ruchów itp.

Zazwyczaj potrzebne gadżety do audiobooków już masz.

Jeśli szukasz słuchawek nie tylko do audiobooków, ale także do muzyki lub innych zadań, zalecamy zapoznanie się z naszym specjalistycznym materiałem na temat ich wyboru.

Inne dobre gadżety do audiobooków — czytnik, głośniki przenośne.

W parze ze słuchawkami można używać niektóre czytniki (obsługujące formaty dźwiękowe, takie jak MP3 czy WAV). Taki wariant dodaje uniwersalności — umożliwia cieszenie się dwoma współczesnymi formatami książkowymi. W warunkach domowych i niektórych innych sytuacjach (np. do zbiorowego słuchania) można instead heść użycia słuchawek użyć głośników przenośnych. Takie korzystanie z literatury może okazać się bardzo klimatyczne i fascynujące.

Alternatywa dla audiobooków — odtwarzacze MP3 i inne urządzenia akustyczne.

Do słuchania audiobooków można również użyć wspomnianego wcześniej tabletu. Jednak to tylko dodatkowy scenariusz na wypadek, kiedy już posiadasz tablet i np. smartfon jest „zaprojektowany” przede wszystkim na media społecznościowe. Podobnie w ramach alternatywy dla rzadkich warunków można rozważyć odtwarzacze MP3. Taki sprzęt może się przydać, jeśli ćwiczysz i nie zabierasz smartfona na trening lub jesteś audiofilem, który uznaje tylko przesyłanie sygnału przez złącze mini-Jack (a tutaj współczesne smartfony najczęściej nie są pomocne).

Również zauważmy, że oprócz głośników przenośnych, audiobooki można teoretycznie odtwarzać na stacjonarnej akustyce. Ale zakup np. centrum muzycznego lub soundbara specjalnie do tego zadania nikt nie podejmie.

Popularne e-booki obsługujące WAV i MP3

4. Serwisy i aplikacje do audiobooków

Zakup i słuchanie audiobooków umożliwiają niektóre uniwersalne serwisy, podobnie jak Google Play Books. Jednak Amazon stworzył specjalną aplikację Audible i dziś jest światowym liderem branży. Także znaczną ofertę audiobooków z angielskim lektorem (i nie tylko) oferuje Storytel, Bookmate, AudioBooks. Najbardziej rozległą biblioteką audiobooków po ukraińsku dysponuje serwis Abuk. A jeszcze inną platformą wyprodukowaną na Ukrainie — Librarius — wyróżnia się specjalizacją nie na sprzedaży, ale na wynajmie cyfrowych książek (audio i elektronicznych), czyli tutaj mowa o czasowej subskrypcji na korzystnych warunkach.

5. Gadżety do książek papierowych

Tradycyjne książki wciąż pozostają najpopularniejsze — ich udział w ogólnej sprzedaży przewyższa format audio i elektroniczny razem. Są samowystarczalne, wciąż bardzo znane (nawet dzieciom), doskonale nadają się na prezent.

Współczesne książki papierowe często wyglądają bardzo efektownie.
Zalety: Wady:
  • Nie potrzebują smartfona, tabletu ani innych gadżetów.
  • Dodają estetyczne i dotykowe przyjemności.
  • Wygodne do pracy z tekstem — notatek, cytowania itp.
  • Dobry prezent, możliwość kolekcjonowania.
  • Zajmują miejsce i ważą więcej — niewygodne do zabrania jednocześnie kilku.
  • Droższe niż odpowiedniki.
  • Narażone na fizyczne zużycie.

Książki uważa się za mniej ekologiczne produkty, choć dziś do ich produkcji używa się papieru z recyklingu. Dlatego hipotetyczna utylizacja akumulatorów różnych gadżetów (czytników, tabletów, słuchawek TWS itp.) to poważniejszy problem dla środowiska niż funkcjonowanie nowoczesnych wydawnictw. Zauważmy również, że asortyment książek papierowych jest na ogół największy, lecz jeśli nakład konkretnego bestsellera zostanie wyprzedany, trzeba poczekać na dodruk lub ponowne wydanie. U cyfrowych odpowiedników takich problemów nie ma.

Prawdopodobnie jedyny niezbędny gadżet do standardowych książek to urządzenia oświetleniowe.

Wieczorem i w przypadku słabego oświetlenia, dla komfortowego i bezpiecznego dla oczu czytania potrzebna będzie lampa biurkowa, lampka stojąca lub inne światła. Zazwyczaj wystarczą urządzenia wspomagające z kierunkowym strumieniem światła. Jeśli chcesz mieć możliwość czytania nawet przy awaryjnych wyłączeniach oświetlenia, polecamy zapoznać się z materiałem „Praktyczne rozwiązania dla awaryjnego oświetlenia w czasie awarii zasilania”. Dla oszczędnych użytkowników polecamy niewielkie lampy z klipsem.

Prawie jedyne obowiązkowe uzupełnienie do książki papierowej to oświetlenie.

Inne akcesoria do książek papierowych to bardziej dodatki niż kategorie must have. Tutaj wchodzą różne zakładki, naklejki na notatki, uchwyty na strony. Przy pracy z tekstem małym drukiem (czy przypisami) może przydać się szkło powiększające. A kiedy domowa biblioteka się rozrasta, trzeba pomyśleć nie tylko o akcesoriach, ale i o specjalnych meblach — regale na książki.

Popularne lampy z klipsem

6. Przydatne aplikacje dla książkomaniaków

Dla fanów książek papierowych jakiekolwiek serwisy online nie są konieczne. Niemniej dla nich oraz dla fanów elektronicznych i audio nośników literatury mogą być niezwykle pomocne poniższe aplikacje:

  • Goodreads — prestiżowa platforma dla koneserów czytania z licznymi ocenami (analog IMDb w branży filmowej), recenzjami, społecznością przyjaciół, wyzwaniami itp. Można tu zawsze sprawdzić, czy dana książka jest warta uwagi;
  • Rork, Bookmory (Android, iOS) lub Bookly — to funkcjonalnie zbliżone aplikacje, które głównie służą do śledzenia i rejestrowania statystyk czytania. Wyświetlają sesje codzienne, generują wygodne raporty miesięczne. Na przykład w Rork również są recenzje, loterie, możliwość zobaczenia, co w tej chwili czytają inni użytkownicy, a w Bookly — nawet elementy gamifikacji;
  • Headway (Android, iOS) — aplikacja, w której zebrane są streszczenia (główne tematy, idee, kluczowe cytaty) książek popularnonaukowych i edukacyjnych (czyli niefikcyjnych). Można posłuchać ogólnych informacji, jeśli nie ma czasu na pełne dzieło lub z fragmentów rozważyć, czy warto czytać książkę w całości;
  • Wattpad — społeczność dla czytelników i początkujących autorów. Można tu zostać beta-czytelnikiem dla początkującego pisarza, doskonalić swoje umiejętności pisarskie itp.

Ukraińska aplikacja Rork nadaje się do śledzenia i rejestrowania statystyk czytania.

Dla fanów książek mogą być także przydatne blogi, podcasty i społeczności tematyczne na różnych platformach (YouTube, Telegram, Facebook). Pozwalają one dowiedzieć się o nowościach, zniżkach i promocjach na książki, przeczytać recenzje, znaleźć przyjaciół o podobnych zainteresowaniach.

7. Wnioski i rekomendacje

Kilka porad, jeśli chcesz czytać częściej, więcej, z maksymalną przyjemnością i korzyścią:

  • określ, ile czasu masz na książki i zarezerwuj go właśnie na to zadanie;
  • niemal każdy może znaleźć przynajmniej 20-30 minut dziennie na czytanie, a czasem więcej. Skąd je wziąć? Wystarczy spojrzeć na czas spędzony na ekranie serwisów społecznościowych, YouTube itp.;
  • aby móc czytać więcej, łącz różne formaty: w transporcie publicznym — książki elektroniczne, podczas uprawiania sportu — audiobooka, w domu — papierową;
  • przed snem lepiej czytać, a nie oglądać filmy czy zanurzać się w gadżetach. Jeśli szybko zasypiasz — to nic złego — poprawi się jakość snu, plus to może oznaczać, że dana książka nie jest dla ciebie;
  • słuchając audiobooków przed snem, używaj timera snu i słuchawek do spania;
  • przy czytaniu papierowej książki przed snem używaj lampy z ciepłym światłem (od 2700 do 3000 K). Takie oświetlenie sprzyja relaksowi i nie przeszkadza w produkcji melatoniny;
  • w miarę możliwości, unikaj rozpraszających czynników. Aby wykształcić właściwy nawyk, np. „czytać minimum pół godziny dziennie”, można używać aplikacji do śledzenia czytania, takich jak Rork — uruchomić timer i usunąć wszystko niepotrzebne z widoku;
  • czytaj tylko to, co cię interesuje, zwłaszcza jeśli celem jest uzyskanie przyjemności. Nie bój się przerywać nudnych, zbyt trudnych, czy „nie twoich” książek;
  • dla lepszego zaangażowania w proces rób notatki, zaznaczaj cytaty, zapisuj te wnętrze emocje, które wywołuje czytanie. Dzięki temu hobby znacząco się wzmocni sensu, a zainteresowanie literaturą wzrośnie;
  • czytaj dzieciom na głos. To będzie dobrą rodzinną tradycją, korzystną zarówno dla dziecka, jak i dorosłego — może zaszczepić miłość do czytania obu osobom;
  • znajdź społeczność tematyczną, w której można omawiać książki z osobami o podobnych zainteresowaniach.

W świecie, gdzie uwaga i koncentracja to rzeczy bardzo deficytowe, a smartfon i inne gadżety prawie całkowicie pochłaniają uwagę, możliwość świadomego czytania to prawdziwe dobrodziejstwo. Ale nie warto rezygnować z tej przyjemności. Korzystaj z osiągnięć ery cyfrowej, czytaj książki papierowe i elektroniczne, słuchaj formatów audio i czerp maksimum przyjemności z tego procesu.